Josef Šourek — człowiek, który dał Betynie jej historię
Legionista, pułkownik, botanik i obrońca karkonoskiej przyrody. Po drugiej wojnie światowej mieszkał właśnie w tym domu, gdzie założył prywatną stację botaniczną i badał florę Karkonoszy. Jest autorem fundamentalnego dzieła Flora Karkonoszy.
Adiutant prezydenta Masaryka
Josef Šourek należał do czechosłowackich legionistów walczących w Rosji. Kariera wojskowa i zaufanie prezydenta uczyniły go jego adiutantem. Zachowała się fotografia pierwszej Straży Zamkowej, na której siedzi po prawicy T. G. Masaryka. Za odwagę w legionach otrzymał wiele odznaczeń.
Człowiek, który chronił Karkonosze
Po odejściu z wojska poświęcił życie botanice. Skrupulatnie mapował roślinność Karkonoszy, stworzył własne zielnik i przekształcił dom, w którym dziś jest Betyna, w botaniczną stację badawczą. Był jednym z najważniejszych orędowników ochrony tej przyrody i przez lata zabiegał o utworzenie parku narodowego.
Sprzeciw wobec wydobycia w Obřím dole
W latach 50. otwarcie wystąpił przeciw planom wydobycia rud w dolinie Obří důl. Za swoją nieustępliwość stracił funkcję konserwatora ochrony przyrody i emeryturę. Mimo to nie przestał bronić Karkonoszy. Zrehabilitowano go dopiero w połowie lat 60.
Betyna jako stacja botaniczna
Zapisy historyczne podają, że po 1945 roku Josef Šourek był właścicielem domu nr 198 i prowadził tu dom rodzinny, prywatną stację ochrony przyrody oraz botaniczną stację badawczą. Mieszkał tu aż do śmierci w 1968 roku.
Obok chaty rośnie krytycznie zagrożony endemit
Tuż przy chacie do dziś rośnie jarząb sudecki (Sorbus sudetica) — krytycznie zagrożony endemit Karkonoszy i Gór Izerskich, jedna z osobliwości botanicznych Czech. To ściśle chronione drzewo regularnie odwiedzają botanicy i studenci przyjeżdżający tu na zajęcia terenowe.
Po śmierci Josefa Šourka chata przeszła w zarząd państwowy i służyła jako obiekt wypoczynkowy. W tym okresie doszło do kilku niefortunnych ingerencji — drewniane ściany obłożono z zewnątrz eternitem, zniknęła stacja botaniczna oraz wyjątkowa kolekcja roślin, którą Šourek przez dziesięciolecia budował i chronił.
Od 1990 roku Betyna znów jest własnością prywatną. Jako pensjonat rodziny Kesselgruberów przechodzi stopniową, ostrożną odnowę — celem jest przywrócenie jak największej części pierwotnego górskiego charakteru, poszanowanie dziedzictwa domu i zachowanie ducha miejsca, które od ponad stu lat należy do tego krajobrazu.
